|
آيت الله سيد محمد (مدرس )نجف آبادي
مرحوم آيت الله العظمي سيد محمد نجف آبادي از علماء، مراجع، مدرسين و محققين بزرگ، معروف به مدرس، فرزند سيد محمد حسين حسيني، در سال 1294هـ.ق در يکي از خانواده هاي روحاني و اهل علم نجف آباد متولد شد. مقدمات را در زادگاه خود و اصفهان نزد ميرزا هاشم چهارسوقي و ميرزا بديع آموخت. در هجده سالگي به نجف اشرف مهاجرت نموده و به درس فقها و اعاظم زير حاضر شده و استفاده برده است:
شيخ محمد کاظم خراساني، سيد محمد کاظم يزدي، سيد محمد فشارکي، حاج آقا رضا فقيه همداني، حاج سيد اسماعيل صدر اصفهاني، وي با پيمودن مدارج علمي و عملي از شاگردان نمونه و طراز اول مرحوم آخوند خراساني گرديد و بعد از ده سال کسب علم در نجف اشرف با دريافت درجه اجتهاد از اساتيد عصر خود، به اصفهان بازگشت و به تدريس فقه و اصول، اقامه جماعت و مرجعيت در فتوا، مرافعات و استفتاء مشغول گرديد. اکثر علماء و دانشمندان حوزه علميه اصفهان به درس او حاضر مي شدند.
به گفته ي بزرگان و نويسندگان (همانند نويسنده ي کتاب الاصفهان) مهمترين حلقه درس خارج فقه و اصول حوزه علميه اصفهان آن زمان، مربوط به آيت الله سيد محمد مدرس نجف آبادي بوده است. تمام کساني که در اصفهان و اطراف به شهرت علمي دارند از محضر درس او بهره و خوشه گرفته اند.
سرانجام وي در سه شنبه 25 ذيقعده سال 1358هـ.ق در سن 65 سالگي بدرود حيات گفت و در تخت فولاد اصفهان در بقعه سيد العراقين به خاک سپرده شد.
تاريخ وفاتش به شمسي چنين گفته شده است «مدرس رفته دي نزد پيمبر» به قمري «في الخلد اَرقَبَني جدي و اوفينا».
آيت الله شيخ محمود يوسفي غروي نجفي نجف آبادي از آيت الله فاني اصفهاني نقل مي کردند:«که در تشييع جنازه سيد محمد در اصفهان که زمان اوج استبداد رضا خان بود مأمورين به مردم چوب و کتک مي زدند و مردم با دويدن، جنازه سيد محمد را تا تخت فولاد تشييع کردند.» زماني که تظاهرات، اجتماعات، عمامه گذاشتن و روضه خواندن ممنوع بود.
از آثار قلمي اوست :
1-دو جلد شرح کفايه الاصول استادش مرحوم آخوند خراساني که در زمان حيات مرحوم سيد محمد، به همّت فرزند دانشمندش حاج آقا حسين مدرس به طبع رسيده است و يکي از بهترين حواشي بر کفايه الاصول است. صاحب تذکره القبور از آقاي مدرس چهاردهي نقل مي کند اين کتاب خلاصه اي است از نظريات اساتيدش، مرحوم آخوند خراساني، سيد محمد فشارکي و شريعت اصفهاني .
2-تقريرات درس خارج فقه و اصول ايشان که به وسيله شاگردان او نوشته شده مانند تقريرات قسمتي از بيع را که مرحوم آيت الله فياض و تقريراتي که مرحوم آيت الله شيخ حيدر علي محقق نوشته ولي چاپ نشده .
گفته ها و نظريات در رابطه با آيت الله سيد محمد مدرس نجف آبادي
1-آيت الله منتظري مي فرمايند:
«يکي از علماي مشهور اصفهان در آن زمان مرحوم حاج سيد محمد مدرس نجف آبادي بود که حاشيه ايشان بر کفايه چاپ شده، از شاگردان مرحوم آخوند خراساني بودند در مدرسه جده بزرگ درس خارج اصول مي گفتند. درس خارج ايشان شلوغ ترين درس آن زمان بود، بيشترين جمعيت را داشت».
2-آيت الله شيخ عبدالجواد جبلآملي هم درس آيت الله منتظري گويد:
«من رسائل و مکاسب و مقدار زيادي از کفايه الاصول را در خدمت فقيه و مجتهد معروف آيت الله سيد محمد نجف آبادي خواندم . ايشان استادي بزرگ بودند و در درس کفايه مدرس مبرّز بودند.»
3- آيت الله مشکوة گويد:
«من کفايه الاصول را خدمت مرحوم آيت الله سيد محمد نجف آبادي شاگرد مرحوم آخوند خراساني خوانده ام. آن بزرگوار (سيد محمد) در کفايه استاد بود و مي گفت بعضي از جاهاي کفايه را خودم بيان کرده ام يعني من عنوان کردم و مرحوم آخوند نوشتند.»
4-آيت الله شيخ احمد فياض اصفهاني گويد:
«من خدمت آيت الله سيد محمد اصفهاني(نجف آبادي) در مدرسه جده بزرگ درس رسائل، کفايه و خارج را خواندم و بعضي تقريرات (درس فقه بيع) ايشان را نوشته ام ولي خطي است چاپ نشده و تصميمي هم به تدوين آن ندارم.»
5-آيت الله مرحوم شيخ حيدر علي محقق اصفهاني گويد:
«کفايه الصول و خارج را از محضر استاد بزرگوار آيت الله سيد محمد نجف آبادي استفاده کردم . ايشان در کفايه مسلط بود، از شاگردان خوب و مبرّز مرحوم آخوند خراساني بود. تقريرات درس آخوند را نوشته بود بر همين اساس درس که مي گفت خيلي منظم و مرتب بود. در مدتي کوتاه مطالب اصلي و اساسي را بيان مي کرد و از ذکر اقوال مشابه پرهيز داشت. علاوه براين که فهم مطلب را ساده مي کرد، تقرير درس ايشان هم براي شاگردان آسان مي شد و من تقريرات درس ايشان به طور كامل نوشته ام . جهت ديگر ايشان كه ما را جذب كرده بود تقوا و بي اعتنايي ايشان به دنيا بود. در زمان ما طلبه ها در سختي زندگي مي کردند و گاهي بدون شام مي گذرانديم با اين همه وضع زندگي اين استاد(سيد محمد مدرس نجف آبادي) و سختي هايي که متحمل مي شد براي ما سر مشق بود و تحمّل دشواري ها را آسان مي ساخت. »
6-مرحوم آيت الله سيد حسن مدرس اصفهاني گويد:
«من سطح و خارج کفاية الاصول را از محضر آيت الله سيد محمد نجف آبادي استفاده کردم. ايشان يگانه مدرس اصفهان بود و خيلي منظم درس مي داد.»
7-آيت الله سيد مرتضي ابطحي اصفهاني مي فرمايند:
«من درس سطح کفايه و خارج فقه و اصول را نزد اساتيد بزرگوار آيت الله سيد محمد نجف آبادي و... خواندم، مرحوم سيد محمد خيلي منقَّح و منظّم درس مي گفت، جمع کثيري در درس ايشان حاضر مي شدند».
8-آيت الله شيخ عباس اديب اصفهاني گويد:
«سطح کفايه و خارج را نزد آيت الله سيد محمد نجف آبادي خواندم. بسيار خوب درس مي گفت، تمام حرف آخوند خراساني دستش بود. براستي درس ايشان خصوصيات درس آخوند را داشت. هنگام درس ايشان، احساس مي کردي محضر آخوند خراساني به تلمّذ نشته اي. من بيشتر مباحث را نزد اين بزرگوار (سيد محمد نجف آبادي) خواندم و از ايشان اجازه نامه گرفتم.»
شاگردان آيت الله سيد محمد نجف آبادي
حضرات آيات و حجج اسلام:
علي مشکوة، حيدر علي محقق، احمد فياض ، عباس اديب اصفهاني ، عبدالجواد جبل آملي ، سيّد حسن مدرس هاشمي اصفهاني ، سيد اسماعيل صدر اصفهاني ، شهيد اشرفي اصفهاني ، مرتضي اردکاني ، محمد تقي فشارکي ، محمد تقي نجفي ، محمد حسين مهدوي اردکاني ، سيد علي فاني ، مجتبي مير محمد صادقي، سيد مرتضي ابطحي ، ابوالحسن موسوي شمس آبادي ، روح الله خاتمي، حسين خادمي ، عبدالرسول قائمي ، علي اکبر صالحي کرماني ، سيد محمد باقر نحوي، مرتضي دهکردي، سيد کاظم گلپايگاني ، علي بن حاج زين الدين خوزاني ، محمود شريعت فرزند شيخ جلال الدين، مصطفي ارسطويي نجف آبادي، سيد مهدي حجازي، حيدر علي خان برومند گزي، فضل الله حجازي، محمد حسن سه چهاري، محمد حسن همداني، محمد حسين مشکيني ، حاج امير آقا فلاورجاني، امجد الدين نجفي، سيد مصطفي زانياني ، مصطفي مير عمادي ، هبة الله هرندي، مرتضي نجفي ، محمد آل رسول ، مرتضي ملّا باشي حجازي ، مهدي مير عمادي ، حيدر علي صلواتي ، ميرزا علي مهرباني کرماني ، شمس الدين خادمي ، نصرالله قضائي، ابراهيم رياضي، سيد جعفر طباطبايي نجف آبادي، محمد حبيب اللهي نجف آبادي ، غلامحسين منصور، سيد محمود مدرس و شريف روحاني نجف آبادي.
|