مولي عبد الرحيم نجف آبادي

آيت الله العظمي مولي عبد الرّحيم نجف آبادي از فقها ء، اصوليين و مجتهدين بسيار بزرگ، معروف به فاضل، فرزند مولي علي در نجف آباد چشم به جهان گشود. در زادگاهش و اصفهان تحصيلات حوزوي خود را ادامه داد و براي تکميل دروس به نجف  مهاجرت نمود. در زمان حيات و مرجعيت صاحب جواهر به درس بزرگاني همچون سيد مجاهد حاضر شد و عمده بهره خود را از محضر شريف العلماء مازندراني برد. مولي عبدالرحيم معاصر شيخ انصاري بوده است، و از شيخ محمد نبي تويسرکاني صاحب کتاب «لئالي الاخبار» استفاده کرد و در سال 1279هـ.ق از وي اجازه اي دريافت نمود. مرحوم آيت الله علامه شيخ آقا بزرگ تهراني در الذّريعه مي فرمايد:«حاج مو لي عبد الرحيم نجف آبادي، عالم، فاضل، مجتهد، فقيه و اصولي بود.»
وي بعد از کسب درجه اجتهاد و رسيدن به درجات و کمالات علمي و عملي در نجف اشرف به اصفهان مراجعت و در آنجا مورد توجه همدرس خود آيت الله سيد اسدالله بيد آبادي که در نجف با هم بودند قرار مي گيرد. پس از چندي در نجف آباد ساکن مي گردد و به تأليف ،تدريس و تبليغ دين مي پردازد. صاحب «المآثر والاثار» از او به عنوان «رئيس و شخصيت بزرگ و مجتهدي فحل (قوي و نيرومند)نام مي برد».
مولي عبد الرحيم معاصر صاحب فصول (شيخ محمد حسين رازي اصفهاني ) بوده است و صاحب فصول در زمان قحطي و وبا به خاطر پاره اي از مشکلات از نجف اشرف به اصفهان و نجف آباد مي آيد و بعد از يک سال اقامت در نجف آباد از آنجا خارج مي گردد. اينکه در بعضي نوشته ها آمده است که او مورد مخالفت مولي عبد الرحيم قرار گرفته است صحت ندارد، زيرا صاحب فصول به خاطر بي اعتنايي مولي عبد الرحيم  از نجف آباد نمي رود بلکه آيت الله منتظري به روايت از آيت الله سيد علي نجف آبادي براي اينجانب نقل کردند: «وقتي فتحعلي شاه به نجف آباد مي آيد و وضع صاحب فصول را مي بيند او را اکرام کرده و به اصفهان مي برد».
از آثار ملا عبد الرحيم در نجف آباد مسجدي در محله حکيم کنار خيابان حکيم (قدس)است.

از تأليفات اوست:
  1-کتاب مهم  و پر حجم «حقايق الاصول»کتابي مفصّل، از اول مباحث اصول تا آخر آن که تقريباً در اواخر عمرش سال 1286 هـ.ق بعد از طبع کتاب اصول شيخ انصاري چاپ شده است. مولي عبد الرحيم در اين کتاب زحمت زيادي کشيده و آراء  جديدي را در حدود هزار صفحه عرضه کرده است.
اينجانب يک نسخه اين کتاب را از مرحوم حجت الاسلام سيد حسين اسماعيليان گرفتم که خدمت استاد آيت الله مرعشي نجفي براي کتابخانه معظم له ببرم ايشان فرمودند از آن اطلاع دارم و يک نسخه آن در کتابخانه موجود است.
آري اين کتاب نشان دهنده مظهر نبوغ و همّت والاي نويسنده آن مي باشد. متأسفانه در رابطه با مؤلف و اين کتاب سخن کم گفته شده است و تاريخ نويسان کمتر به عظمت علمي مولي عبدالرحيم پرداخته اند. لذا نقاط مبهم زيادي درباره ي او وجود دارد.
2-نوشته اي را در فقه (باب طهارت) به او نسبت مي دهند که موجود نمي باشد ولي از مرحوم آيت الله مير سيد علي آيت نجف آبادي نقل شده که فرمو ده اند :
«مولي عبد الرحيم کتابي را در فقه نوشته بود که من گاهي مي آمدم منزل مرحوم حاج شيخ جعفر (نوه ايشان) و از آن استفاده مي کردم»
تاريخ وفات فقيه و اصولي بزرگ آيت الله العظمي مولي عبد الرحيم معلوم نيست منتهي بعد از سال 1286 هـ.ق که کتاب حقايق الاصول خود را چاپ کرده از دنيا رحلت کرده است و جنازه آن مرحوم را طبق وصيتش به نجف اشرف منتقل کردند و در وادي السلام به خاک سپردند.
از مولي عبد الرحيم دو فرزند دانشمند به نام هاي مولي محمد و مولي محمد باقر باقي مانده، بعد از آنها در نجف اشرف ساکن بودند و فاميل اولاد و احفاد آنها در نجف آباد به فاضل و تديّن معروفند.